کشت تربچه

اخبار روز مقالات

کشت، داشت و برداشت تربچه

معرفی سبزی تربچه

مرکز اولیه تربچه کشور فرانسه بوده است. تربچه گیاهی است که دارای انواع بیشماری می باشد و عموما با غذا یا به عنوان پیش غذا به طور خام خورده می شود. در بعضی موارد از برگ تربچه به صورت خام استفاده می شود. تربچه بسیار اشتها آور بوده و برای هضم غذا نیز مفید است. تربچه دارای انواع و اقسام زیادی است که علاوه بر رنگ های مختلف دارای شکل و اندازه های گوناگون و متعدد نیز می باشند.

انواع تربچه:

  • تربچه قرمز گرد که بسیار زود رس بوده و بعد از 22 روز قابل برداشت است.
  • تربچه قرمز نوک سفید که جنس آن بسیار مرغوب بوده و در مدت 28 روز قابل بهره برداری است.
  • تربچه سفید گرد که در مدت 35 روز پس از کاشت قابل بهره برداری است.
  • تربچه گرد صورتی که در مدت 28 روز قابل بهره برداری است و قطر آن ممکن است به 5 سانتی متر هم برسد بدون آن که وسط آن پوک شود.
  • تربچه بلند که حالت کشیده دارد که بسیار ترد و لذیذ است و قابلیت کشت آن در تمام طول سال وجود دارد.

آب و هوا برای رشد تربچه

تربچه گیاهی است که در هر آب و هوایی می روید ولی در گرمای تابستان ریشه های آن پوک شده و گیاه تولید بذر می کند، از این جهت باید در فصول معتدل و نسبتا خنک به جز در شرایط یخبندان اقدام به کاشت تربچه نمود. اگر هدف تولید تربچه در گلخانه باشد باید دما در روز حدود 8 تا 10 درجه سانتی گراد و در شب 4 تا 6 درجه سانتی گراد باشد. حداکثر دمایی که تربچه تحمل می کند 35 درجه سانتی گراد است ولی در این دما غده ها پوک می شوند و بهترین دما در هوای آزاد 20 درجه سانتی گراد می باشد. تربچه در طول روز بلند، تولید ساقه گل دهنده می کند، بنابراین دمای خیلی بالا مانند طول روز بلند عمل کرده باعث به گل رفتن تربچه و در نتیجه تولید بذر می شود. به همین دلیل تربچه را فقط در فصل خنک می کارند.

تربچه نقلی

تربچه

عوامل موثر در پوک و تند شدن تربچه

اگر برداشت تربچه به موقع انجام نشود باعث پوک شدن غده می شود و در واقع هر عاملی مانند دمای بالا و تغذیه زیاد که باعث افزایش رشد سلول های غده می گردد منجر به افزایش فضای بین سلولی و پوک شدن غده می شود. طعم تربچه نیز بستگی به تغذیه و زمان برداشت آن دارد. ازت زیاد، کود حیوانی فراوان و خشکی هوا و همچنین برداشت دیرتر از موعد غده باعث تند شدن مزه آن می شود.

کشت تربچه در سطح کوچک (منزل)

این گیاه را می توان در تمام مدت بهار و اوایل تابستان (البته قبل از گرم شدن شدید هوا) به فاصله هر 15 روز یکبار کشت نمود. تربچه را در زمینی که از قبل آماده شده و زه کشی خوبی دارد کشت می کنند. بذر تربچه را با فاصله 2 تا 4 سانتی متر از یکدیگر کشت می کنند و فاصله ردیف ها از هم 30 تا 40 سانتی متر باید باشد. برای به دست آوردن نتیجه بهتر، حذف کردن علف های هرز و آبیاری خوب و به موقع لازم است. مدت جوانه زدن بذر تربچه 5 روز است.

کشت تربچه

کشت تربچه

کشت و نگهداری تربچه

این گیاه دارای انواع و اقسام فراوانی بوده برگ های آن بیضی شکل و کشیده هستند و اطراف برگ دارای بریدگی و شکاف بوده و زبر (خشن) می باشد .

برگ ها مستقیم از ریشه خارج می شوند .قسمت اصلی و خوراکی تربچه برجستگی انتهایی برگ ها است که به رنگ های مختلف، سفید، قرمز و دورنگ دیده می شود .

تربچه، یکی از سبزی های اشتها آور است که در اکثر خانواده ها آن را مصرف می کنند. برگ آن نیز خوراکی می باشد .

عده زیادی از مردم تربچه را در منزل می کارند و در سر سفره اغلب خانواده ها دیده می شود .

تربچه احتیاج به خاک سبک و قوی دارد بنابراین بایستی قبل از کاشت در پاییز همراه با شخم پاییزی میزان 25 تا 30 تن در هکتار به زمین کود حیوانی پوسیده اضافه کرد. کشت این گیاه در اواخر فروردین ماه تا اوایل تیر ماه یعنی همزمان با برطرف شدن سرمای بهاره و قبل از گرما انجام می گیرد. ولی قبل از کاشت میزان 40 تا 60 کیلوگرم در هکتار کود ازته، 70 تا 100 کیلوگرم در هکتار کود فسفر و 100 تا 150 کیلوگرم در هکتار کود پتاسه به خاک اضافه می شود. فاصله ردیف های تربچه را از هم 25 تا 30 سانتیمتر و فواصل بوته ها 10 الی 15 سانتیمتر در نظر می گیرند. بذرها را به عمق 0.5 تا 1 سانتیمتر می­کارند. چنانچه هدف استفاده از برگ تربچه باشد فاصله کشت بذر 2 سانتی متر در نظر گرفته می شود و قبل از آن که ریشه آن درشت شود تعدادی از تربچه های برگی را خارج کرده و فاصله را به 15 سانتی متر می رسانند.

اصولا این گیاه را به دو نوع تقسیم می کنند و کلیه انواع این گیاه را در این دو دسته قرار می دهند .

۱تربچه نقلی یا تربچه چهار فصل: این قسم تربچه خیلی زود سبز شده و محصول آن در مدت زمان کوتاهی بدست می آید .

تربچه به شکل و رنگ های: گرد قرمز، گرد ارغوانی/ گرد سفید، گرد بنفش، گرد قرمز نوک سفید، تربچه نیمه بلند قرمز، نیمه بلند قرمز نوک سفید، نیمه بلند ارغوانی، نیمه بلند سفید، تربچه بلند قرمز، تربچه بلند سفید و بلند بنفش وجود دارد .

۲ترب یا تربچه درشت: برای بدست آوردن محصول ترب، مدت زمان بیشتری لازم است .

بوته های ترب، بزرگتر از تربچه می باشد .

لذا بایستی فاصله بوته ها از یکدیگر بیشتر باشد تا فضای لازم برای رشد گیاه وجود داشته باشد .

ترب، به دو رنگ، سفید و سیاه وجود دارد که به نام های: ترب سفید و ترب سیاه نامیده می شوند .

خاک مناسب تربچه

از نظر خاک، زمان کشت را باید در نظر داشت، بدین معنی که برای کشت بهاره، زمین شنی و سست بهتر از زمین رسی و شنی سخت می باشد .بالعکس برای کشت انواع تابستانه در زمین های رسی و شنی و نمدار بهترین محصول بدست می آید .

خاک مناسب، خاک لومی یا شنی با PH حدود 6.5 تا 7 می باشد. (خاک باید قلیایی یا خنثی باشد.)

نور مناسب تربچه

بهترین حالت برای این گیاه قرارگیری در آفتاب کامل می باشد. (می تواند در نیم سایه نیز قرار داشته باشد.)

آبیاری تربچه

به علت رشد سریع، تربچه در فصول گرم هرچند روز یک بار به آبیاری نیاز دارد ولی در فصل پاییز و زمستان با توجه به وضع باران منطقه، زمین آبیاری می شود و نباید زمین کشت گیاه کاملا خشک شود.

دمای مناسب تربچه

13 درجه دمایی مناسب می باشد. به طور کلی در معرض سرما نباید قرار داشته باشد.

تربچه نقلی

تربچه

روش کاشت و ازدیاد تربچه و ترب:

تکثیر تربچه، بوسیله بذر می باشد. بذر تربچه، قرمز رنگ، کروی شکل و نسبتا ریز است .قوه نامیه بذر تربچه (قدرت سبز شدن بذر) در حدود ۵ سال است .به این معنی که بذر تهیه شده از تربچه برای کاشت بعدی حداکثر تا ۵ سال قابل استفاده می باشد. ولی بهترین محصول از بذرهای جوان که حداکثر ۳ ساله باشند بدست می آید .بذر تربچه ۴ تا ۷ روز بعد از کاشت سبز می شود .

بذر مورد نیاز برای ۱۰۰ متر مربع زمین از انواع تربچه نقلی یا ریز ۲۵۰ تا ۳۰۰ گرم و برای انواع درشت ۱۰۰ تا ۱۵۰ گرم می باشد .

معمولا تربچه نقلی را به صورت نوبر می کارند. به این منظور از آبان ماه به بعد تربچه را در زیر نایلون، یا شاسی، یا گلخانه کاشته، در زمستان برداشت می نمایند .

تربچه را در هوای آزاد و فضای باز می توان بجز در طول زمستان در همه فصول کاشت .کشت تربچه، به دو طریق خطی (ردیف کاری)، دستپاش (کرتی) انجام می شود .

زمان کاشت تربچه، در فضای باز بنا به سردی هوا از اول اسفند ماه تا اول آبان ماه توصیه می شود و می توان پیاپی آن را کاشت و برداشت نمود .میزان مصرف بذر در زمان کاشت بستگی مستقیم به دقت و توجه فردی دارد که بذر را می کارد .اگر به صورت فشرده کاشته شود، مقدار بذر مورد نیاز بیشتر و اگر تُنُک و کم پُشت کاشته شود، میزان بذر مورد مصرف کم خواهد بود .

تذکر: آنچه در مورد نحوه کشت و مراقبت تربچه بیان شد شامل ترب، نیز می شود. فقط فاصله بین بوته های ترب، بیشتر از تربچه خواهد بود .

همچنین مقدار بذر مصرفی ترب، کمتر از تربچه، بوده و مدت زمان سبز شدن ترب طولانی تر از تربچه خواهد بود .

روش خطی (ردیف کاری): در روش خطی، بهتر است به ترتیبی بذرها را در شیارها قرار داد که فاصله بذرها از یکدیگر ۱ تا ۲ سانتیمتر ، فاصله شیارها از هم ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر باشند. سپس خاک اطراف شیارها را بروی بذرها بخوابانند .

روش کرتی (دستپاش): در روش کرتی، بایستی دقت شود بذرها بطور یکنواخت در زمین پخش شوند .

به این منظور می توان مقدار بذر مورد نیاز برای کاشت را با ۲ تا ۳ برابر خاک نرم و یا ماسه مخلوط نموده، توامآ در زمین پاشید. سپس با ماله چوبی یا شن کش روی آنها را پوشانید تا بذرها زیر خاک رفته و در معرض تابش مستقیم آفتاب و هوای آزاد قرار نگیرند .همچنین در دسترس پرندگان نباشند .

کود دادن: تربچه از لحاظ احتیاج به مواد غذایی و کود خیلی قانع است به نحوی که در زمینی با حداقل مواد غذایی می توان دو نوبت متوالی در سال تربچه را کاشت .

لکن برای برداشت محصول خوب و مرغوب تقویت زمین ضرورت دارد .

تذکر: چون تربچه معمولا پس از ۱۸ تا ۲۵ روز از تاریخ کاشت بذر، قابل برداشت خواهد بود، توصیه می شود که بذر آن را با سایر سبزی ها بکارند تا زمین بخاطر کشت تربچه معطل نماند .

به این منظور می توان تربچه را با سبزی هایی مانند: هویج در یک زمان و یک محل کاشت .زیرا در حالی که تربچه برداشت می شود، هویج شروع به رشد می کند و از زمین حداکثر استفاده خواهد شد .

تربچه نقلی

تربچه

بیماری های تربچه

پژمردگی فوزاریومی: در هوای گرم، گیاه جوان زرد شده و به سرعت از بین می رود و با کوتولگی، زرد شدن یک طرف برگ، تغییر روند آوندها در ریشه همراه است.

روش مبارزه: استفاده از انواع مقاوم و اجتناب از کشت در خاک های آلوده

آفات تربچه

از آفات مهم تربچه لارو پروانه است که می بایست در موقع بذر پاشی، خاک را با محلول دیازینون ضدعفونی کرد.

حشرات جونده هم ممکن است که  برخی برگ‌های ترب را از بین برده، ولی رشد کلی تربچه را تحت تأثیر قرار نمی‌دهند و کرم‌های حشره ممکن است محصول را به کل از بین ببرند. در این صورت دفعه بعد محصول تان را در نقطه دیگری از خاک کشت شوند. به دلیل کوتاه بودن چرخه رشد این گیاه خوراکی بسیار کم دچار بیماری می‌شود.

برداشت تربچه

برداشت محصول هنگامی است که تربچه ها ریز و گرد شده باشند. چنانچه در برداشت محصول تربچه تاخیر شود، غده های تربچه پوک خواهند شد.

تربچه

تربچه

بذر گیری تربچه

برای به دست آوردن بذر مرغوب باید در پایان دوره رشد، از بین آخرین بوته ها، تربچه های سالم و قوی و یکدست را انتخاب و جدا نموده و آن ها را در زیر خاک و ماسه خشک در محل تاریک انبار کرد و پس از گذشتن فصل زمستان آن ها را بیرون آورده و در زمین آماده شده به فواصل 40 تا 50 سانتی متر کاشته و آبیاری کنید. پس از مدت 15 تا 20 روز جوانه ها به تدریج ظاهر و گل ها تشکیل می شوند. در اوایل تابستان بذر روی گیاه تشکیل می گردد. پس از رسیدن بذرها آن ها را جمع آوری کرده و بعد از خشک کردن به آهستگی آن ها را کوبیده و بذور جدا شده را در سایه خشک کرده و نگه داری نمایید.

تربچه نقلی

تربچه

خواص دارویی تربچه

ترب از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است و از زمان های بسیار قدیم برای درمان بسیاری از بیماری ها بکار می رفته است. خواص دارویی تربچه به شرح زیر می باشد:

  1. ترب برای دفع سنگ های صفراوی مفید است.
  2. ترب برای درمان نقرس و روماتیسم مفید است.
  3. برگ ترب اگر با غذا خورده شود به هضم غذا کمک می کند.
  4. آب برگ ترب برای تقویت چشم مفید است.
  5. ترب برای درمان یرقان مفید است.
  6. تخم ترب درد را تسکین می دهد.
  7. دم کرده ریشه ترب تقویت کننده بدن است.
  8. تخم ترب اشتها آور است.

در مورد خواص این گیاه می توان به موارد زیر نیز اشاره کرد:

به گزارش Ask.com ویتامین C موجود در برگ آن ۶ برابر ویتامینی است که در ریشه وجود دارد. این گیاه حاوی کلسیم، پتاسیم، مس، اسید فولیک و آنتوسیانین(Anthocyanin)  نوعی آنتی اکسیدان قوی است.

برگ های آن نیز در درمان یرقان موثر است. مصرف منظم آب این گیاه حرکت روده را آسان تر کرده و به تدریج اشتها را بهبود می بخشد.

تربچه که سرشار از فیبر است یبوست را درمان می کند و مصرف منظم آن برای رفع بواسیر مفید است.

مصرف روزی ۲ و یا ۳ بار، یک قاشق مرباخوری آب تربچه همراه یک قاشق مرباخوری عسل، بیماری هایی مانند سرفه معمولی، سیاه سرفه، گلودرد و ناراحتی ریوی را رفع می کند.

این گیاه برای رفع اختلالات ادراری مانند التهاب و آلودگی قارچی موثر است. خاصیت ضدسموم و ضدسرطانی آن برای درمان سرطان های مختلف مانند کلیه، روده، معده و ... موثر است.

ویتامین C، فسفر، روی و ویتامین B کمپلکس موجود در این گیاه ریشه ای برای پوست مفید است.

خاصیت ضدعفونی کننده آن، اختلالات پوستی مانند خشکی، ترک و جوش های قرمز را رفع می کند.

این گیاه که غنی از فیبر، آب و حاوی میزان پایین کربوهیدرات قابل هضم است، مصرف آن به افرادی که قصد کاهش وزن دارند توصیه می شود.

با تب ایجاد شده از عفونت مقابله می کند. علاوه بر خاصیت هایی که ذکر شد، تربچه سوخت و ساز بدن را تنظیم کرده و گردش خون را بهبود می بخشد.

نظرات کاربران

نظر برای این مجله ثبت نشده است